است و با اختلاف نظر مورخان در بيان رويدادها و نگرش به آنها شباهت دارد و اختلاف در اعتقاد نيست . » « 1 » در كتاب اسلام بلا مذاهب ، دكتر مصطفى شكعه پژوهشگر مسلمان مىنويسد : « اماميهء اثنى عشرى جمهور شيعيان هستند كه در ميان ما زندگى مىكنند ورابطهء گذشت و تلاش در جهت تقريب بين مذاهب ، آنها را به ما ( اهل سنت ) پيوند مىدهد ؛ زيرا جوهرهء دين يكى است و لب آن اصالت دارد و اجازهء جدايى را نمىدهد . » وى سپس راجع به‌اين فرقه كه امروزه اكثريت جمعيت ايران را تشكيل مىدهند و روش اعتدالى آنان ، مىگويد « آنان از گفتارهايى كه بر زبان پاره‌اى از فرقه‌ها آمده است ، بيزارى مىجويند و آن را كفر و گمراهى مىشمارند . » « 2 » شيخ حسن ايوب در كتاب تبسيط العقائد . . . مىنويسد « شيعه از قديمىترين فرقه‌هاى اسلامى است وشيعيان به يك درجه نبودند ؛ و در بين آنها افراد غالى و معتدل وجود دارند . ميانه‌روها به‌ترجيح على ( ع ) بر ساير اصحاب بدون متهم كردن كسى به كفر يافسق ، بسنده كرده‌اند . » « 3 » شيخ سعيد حوى در كتاب « الاسلام » دربارهء تقسيم‌بندىهاى ادارى در « دار الاسلام » در دوران‌گسترش و سلطهء آن مىنويسد : « واقعيت عملى اين است كه جهان اسلام از مذاهب فقهى تشكيل شده است . هر مذهب يا مذاهب اعتقادى در منطقه‌اى غلبه دارد ، و در برابر اين واقعيت

--> ( 1 ) « الامام الصادق حياته وعصره وفقهه » ، تأليف محمد ابو زهره ، چاپ قاهره ، صص 214 و 284 . ( 2 ) « اسلام بلا مذاهب » ، تأليف دكتر مصطفى الشكعه ، چاپ بيروت ، ص 183 و 187 . ( 3 ) « تبسيط العقايد الاسلامية » ، تأليف شيخ حسن ايوب ، چاپ قاهره ، ص 300 .